महाराष्ट्रातील दिव्यांग बांधवांसाठी राज्य शासनाने अत्यंत महत्वाचा निर्णय घेतला आहे.
आता प्रशिक्षित दिव्यांग व्यक्तींना स्वतःचा व्यवसाय सुरू करण्यासाठी थेट आर्थिक मदत दिली जाणार आहे.
“दिव्यांग व्यक्तींना स्वंयरोजगारासाठी साधनसामग्री (Toolkit) घेण्यासाठी आर्थिक सहाय्य” ही नवीन योजना अधिकृत शासन निर्णयाद्वारे दिनांक 28 फेब्रुवारी 2026 रोजी मंजूर करण्यात आली आहे.
ही योजना दिव्यांग कल्याण विभाग, महाराष्ट्र शासनामार्फत राबविण्यात येत आहे.
योजनेचा मुख्य उद्देश काय आहे?
अनेक दिव्यांग व्यक्तींनी ITI, PMKVY, NSDC यांसारख्या प्रशिक्षण संस्थांमधून कौशल्य प्रशिक्षण पूर्ण केलेले असते.
परंतु नोकरीच्या मर्यादित संधी, शारीरिक अडचणी, प्रवासाची समस्या किंवा स्पर्धेमुळे त्यांना नियमित रोजगार मिळणे कठीण जाते.
यासाठी शासनाने पुढाकार घेतला असून दिव्यांग व्यक्तींना:
- स्वतःचा व्यवसाय सुरू करता यावा
- कुटुंबाच्या उत्पन्नात वाढ व्हावी
- आर्थिक स्वावलंबन मिळावे
- आत्मसन्मान आणि सामाजिक सन्मान वाढावा
हा या योजनेचा मुख्य उद्देश आहे.
Apang Yojana: महाराष्ट्रातील 3 दशलक्ष दिव्यांगांना सक्षम बनवणारा क्रांतिकारक कार्यक्रम
किती आर्थिक मदत मिळणार?
या योजनेअंतर्गत पात्र लाभार्थ्यांना:
👉 ₹15,000 पर्यंत आर्थिक सहाय्य
ही रक्कम केवळ व्यवसायासाठी लागणारी साधनसामग्री (Toolkit) खरेदी करण्यासाठी दिली जाईल.
अपंग वैवाहिक प्रोत्साहन योजना | अपंगांच्या विवाहांसाठी आर्थिक सहाय्य
कोणत्या प्रकारच्या व्यवसायासाठी मदत मिळेल?
प्रशिक्षणानुसार विविध व्यवसाय सुरू करता येतील, जसे की:
- शिवणकाम व्यवसाय
- किराणा दुकान
- संगणक सेवा केंद्र
- हस्तकला व्यवसाय
- मोबाईल रिपेअरिंग
- इतर लघुउद्योग किंवा सेवा व्यवसाय
पात्रता निकष (Eligibility Criteria)
योजनेसाठी खालील अटी लागू आहेत:
✔️ अर्जदाराचे वय किमान 18 वर्षे असावे
✔️ कोणत्याही प्रकारच्या दिव्यांगत्वासाठी योजना लागू
✔️ शासनमान्य प्रशिक्षण संस्था किंवा कौशल्य विकास केंद्रातून प्रशिक्षण घेतलेले असावे
✔️ दिव्यांग महिलांना प्राधान्य दिले जाईल
✔️ कमाल आर्थिक मदत मर्यादा ₹15,000
आवश्यक कागदपत्रे
अर्ज करताना खालील कागदपत्रे आवश्यक असतील:
- UDID दिव्यांग प्रमाणपत्र
- आधार कार्ड
- प्रशिक्षण प्रमाणपत्र
- अधिवास प्रमाणपत्र
- साधनसामग्री (Toolkit) यादी
- आधार संलग्न बँक खात्याचा तपशील
- पासपोर्ट आकाराचे फोटो
अर्ज प्रक्रिया कशी आहे?
- अर्ज जिल्हा दिव्यांग सक्षमीकरण कार्यालयात सादर करावा.
- अर्जाची तपासणी करण्यात येईल.
- जिल्हा परिषद स्तरावर गठीत निवड समिती पात्र लाभार्थ्यांची निवड करेल.
- अंतिम मान्यता मिळाल्यानंतर निधी वितरित केला जाईल.
पैसे कसे मिळणार?
निवड झाल्यानंतर लाभार्थ्यांच्या आधार संलग्न बँक खात्यात
👉 DBT (Direct Benefit Transfer) द्वारे थेट ₹15,000 जमा केले जातील.
अपंग पेन्शन योजना महाराष्ट्र PDF 2026, GR, फॉर्म, कागदपत्रे, पात्रता,अर्ज, लाभ माहिती
पुढील तपासणी आणि नियम
- निधी मिळाल्यानंतर 1 महिन्यानंतर अधिकाऱ्यांकडून व्यवसाय सुरू झाला आहे का ते तपासले जाईल.
- दर 3 महिन्यांनी अहवाल सादर करणे आवश्यक आहे.
- वर्षातून दोन वेळा पाहणी केली जाईल.
- जर व्यवसाय सुरू केला नाही तर दिलेली रक्कम परत घ्यावी लागू शकते.
योजना का महत्वाची आहे?
ही योजना फक्त आर्थिक मदत नसून:
- दिव्यांग बांधवांना स्वावलंबी बनवण्याचा प्रयत्न आहे
- कौशल्याला संधी देणारी योजना आहे
- कुटुंबाच्या आर्थिक स्थितीत सुधारणा करणारी योजना आहे
- सामाजिक समावेशनाला चालना देणारा उपक्रम आहे
निष्कर्ष
महाराष्ट्र शासनाची ही योजना दिव्यांग व्यक्तींना मुख्य प्रवाहात आणण्यासाठी एक मोठे पाऊल आहे.
जर तुमच्या ओळखीमध्ये कोणी पात्र दिव्यांग व्यक्ती असेल तर त्यांच्यापर्यंत ही माहिती नक्की पोहोचवा.
योग्य माहितीच आयुष्य बदलू शकते.
- Maiya Samman Yojana Swaghoshana Patra Download | मुख्यमंत्री मैया सम्मान योजना स्वघोषणा पत्र डाउनलोड
- POCRA 2.0: नानाजी देशमुख कृषी संजीवनी प्रकल्प टप्पा-2 संपूर्ण माहिती
- Ladki Bahin Yojana Online Apply Link । Nari Shakti Doot App Download
- सोयाबीन कापूस अनुदान हे. ५००० रु. खात्यामध्ये जमा, मिळाले नसेल तर लवकर हे काम करा | Soyabean Kapus Anudan Yojana Maharashtra
- Online Application मुख्यमंत्री सौर कृषी पंप योजना महाराष्ट्र 2026 माहिती