सामूहिक शेततळे योजनेसाठी mahaDBT वर अर्ज सुरू: शेतकऱ्यांसाठी आनंदाची बातमी! एकात्मिक फलोत्पादन विकास अभियान अंतर्गत सामूहिक शेततळे (Group Farm Pond) योजनेसाठी mahaDBT पोर्टलवर अर्ज सुरू झाले आहेत.
जर तुमचा शेतकरी गट असेल आणि फळबाग किंवा फलोत्पादन पिकांसाठी कायमस्वरूपी पाण्याची सोय करायची असेल, तर ही योजना तुमच्यासाठी खूप फायदेशीर ठरू शकते.
या लेखात आपण अगदी सोप्या भाषेत जाणून घेणार आहोत की ही योजना काय आहे, कोण पात्र आहे, कोणती कागदपत्रे लागतात, अर्जाची प्रक्रिया काय आहे आणि कोणते नियम लक्षात ठेवणे आवश्यक आहे.
सामूहिक शेततळे योजना म्हणजे काय?
सोप्या भाषेत सांगायचं झालं तर…
समजा एका गावात दोन-तीन शेतकरी मिळून फळबाग करतात. पण पाण्याची अडचण आहे. अशावेळी हे शेतकरी एकत्र येऊन मोठं शेततळे तयार करू शकतात. या कामासाठी शासनाकडून या योजनेत मदत मिळते.
यामुळे उन्हाळ्यात किंवा दुष्काळातही पिकांना पाणी देता येते.
योजनेचा उद्देश
या योजनेमागे शासनाचा मुख्य हेतू पुढीलप्रमाणे आहे.
- फलोत्पादन पिकांसाठी सुरक्षित सिंचनाची सुविधा उपलब्ध करून देणे.
- दुष्काळी भागात फळबागांचे क्षेत्र वाढवण्यासाठी पाण्याची व्यवस्था करणे.
जुनी विहीर दुरुस्ती योजना 2026: स्वावलंबन योजना महाराष्ट्र अर्ज
कोण अर्ज करू शकतो?
या योजनेसाठी खालील शेतकरी पात्र आहेत.
- शेतकरी असणे आवश्यक.
- दोन किंवा अधिक शेतकरी मिळून समूह असावा.
- समूहातील शेतकरी संयुक्त कुटुंबातील नसावेत.
- प्रत्येक शेतकऱ्याचा ७/१२ स्वतंत्र असावा.
- समूहाकडे फलोत्पादन पिके असणे आवश्यक.
विशेष सवलत : अनुसूचित जाती (SC) आणि अनुसूचित जमाती (ST) शेतकऱ्यांसाठी राज्यभर ही योजना उपलब्ध आहे. त्यांच्याकडे सध्या फलोत्पादन पीक नसले तरी चालेल. मात्र भविष्यात फळबाग घेणार असल्याचे हमीपत्र द्यावे लागेल.
अर्ज कुठे करायचा? सामूहिक शेततळे योजनेसाठी mahaDBT वर अर्ज सुरू!
सुरुवातीला MahaDBT पोर्टलवर ऑनलाइन नोंदणी करावी.
ऑफलाइन अर्ज कोणत्याही कार्यालयात स्वीकारले जाणार नाहीत.
ऑनलाइन अर्ज करताना लागणारी कागदपत्रे
| कागदपत्र | आवश्यक |
|---|---|
| ७/१२ उतारा | ✔️ |
| ८-अ नमुना | ✔️ |
| आधार कार्ड | ✔️ |
| आधार लिंक असलेले राष्ट्रीयकृत बँक खाते | ✔️ |
| पासबुकच्या पहिल्या पानाची प्रत | ✔️ |
| हमीपत्र | ✔️ |
| SC/ST असल्यास जात प्रमाणपत्र | ✔️ |
भाऊसाहेब फुंडकर फळबाग योजना 2026: फळबाग लागवड 100% अनुदान योजना 2026
पूर्वसंमती मिळाल्यानंतर कोणती कागदपत्रे द्यावी?
पूर्वसंमती मिळाल्यावर १० कार्यालयीन दिवसांच्या आत कागदपत्रे तुम्हाला ऑनलाइन महाडीबीटीच्या अधिकृत पोर्टलवर (MahaDBT Portal) जाऊनच अपलोड करायची असतात.
कागदपत्रे अपलोड करण्याची प्रक्रिया खालीलप्रमाणे आहे:
- पोर्टलवर लॉग इन करा: MahaDBT Farmer Scheme Portal वर जा आणि तुमचा युझरनेम (Username) आणि पासवर्ड (Password) टाकून लॉग इन करा.
- डॅशबोर्डवर जा: डॅशबोर्डवरील ‘Track Application’ किंवा ‘Scheme Application’ या पर्यायावर क्लिक करा.
- कागदपत्रे अपलोड करा (Upload Documents): पूर्वसंमती मिळाल्यानंतर योजनेच्या नियमानुसार (उदा. १०, ३० किंवा ४५ दिवसांच्या आत) लागणारी आवश्यक कागदपत्रे स्कॅन करून (PDF/JPEG फॉरमॅटमध्ये) पोर्टलवर अपलोड करा.
- अर्ज सबमिट करा: कागदपत्रे जोडल्यानंतर अर्ज अंतिमरित्या सबमिट (Submit) करा आणि पोहच पावतीची (Acknowledgment Receipt) प्रिंट काढून जवळ ठेवा.
टीप: पूर्वसंमती मिळाल्यावर ठरवून दिलेल्या मुदतीतच कागदपत्रे अपलोड करणे बंधनकारक आहे, अन्यथा तुमची निवड रद्द होऊ शकते.
त्यासाठी पुढील कागदपत्रे आवश्यक आहेत.
- विहित नमुन्यातील अर्ज
- फलोत्पादन नोंदीसह ७/१२
- आधार कार्ड
- आधार लिंक बँक पासबुक
- हमीपत्र
- SC/ST असल्यास जात प्रमाणपत्र
टीप : अपूर्ण कागदपत्रांचा प्रस्ताव स्वीकारला जाणार नाही.
पूर्वसंमती मिळाल्यानंतर काय करावे?
- १५ दिवसांच्या आत काम सुरू करणे बंधनकारक.
- ४ महिन्यांच्या आत संपूर्ण काम पूर्ण करणे आवश्यक.
- काम पूर्ण झाल्यावर कृषी सहाय्यक किंवा तालुका कृषी अधिकाऱ्यांना लेखी माहिती द्यावी.
शेततळ्यासाठी कोणती फिल्म वापरावी?
शेततळ्यासाठी फक्त BIS Standard Reinforced HDPE Geo Membrane Film IS 15351:2015 Type-II दर्जाची ५०० मायक्रॉन फिल्म वापरणे बंधनकारक आहे.
फिल्म कोणत्या कंपनीची घ्यायची हे शेतकरी स्वतः ठरवू शकतात. मात्र अधिकृत उत्पादकाकडूनच खरेदी करून GST बिल घ्यावे.
Mahadbt Farmer Tractor: कृषी यांत्रिकरण योजना 2026 | महाडीबीटी ट्रॅक्टर योजना 2026
शेततळ्याचे आकारमान
| फलोत्पादन क्षेत्र | शेततळ्याचा आकार | पाणी साठा |
| १ ते २ हेक्टर | २४ × २४ × ४ मीटर | २००० घनमीटर |
| २ ते ५ हेक्टर किंवा अधिक | ३४ × ३४ × ४.७ मीटर | ५००० घनमीटर |
महत्त्वाचे नियम
- फक्त हाफ डगआऊट प्रकारचे शेततळे मंजूर होतील.
- पूर्वीचे शेततळे, नैसर्गिक खड्डा, दगडखाण किंवा विहिरीच्या जागेवर नवीन शेततळे मंजूर होणार नाही.
- शेततळ्यातील पाणी वापरण्यासाठी सूक्ष्म सिंचन (ड्रिप/स्प्रिंकलर) वापरणे बंधनकारक आहे.
- मंजूर आराखड्यानुसारच काम करावे.
- खोली आणि बांधाची उंची बदलता येणार नाही.
- मंजूर आकारापेक्षा मोठे शेततळे केल्यास अतिरिक्त खर्च शेतकऱ्यालाच करावा लागेल.
- शेततळ्याजवळ ३ × २ फूट माहिती फलक लावणे आवश्यक आहे.
फिल्मचा दर
| बाब | दर |
| फिल्म पुरवठा | ₹७७ प्रति चौ.मी. |
| फिल्म बसविणे | ₹१८ प्रति चौ.मी. |
| एकूण | ₹९५ प्रति चौ.मी. |
कोणत्या जिल्ह्यांमध्ये सर्वसाधारण प्रवर्गासाठी योजना उपलब्ध?
सर्वसाधारण प्रवर्गासाठी खालील २० जिल्ह्यांमध्ये नवीन सामूहिक शेततळ्याचा लाभ दिला जातो.
- औरंगाबाद
- जालना
- बीड
- लातूर
- नांदेड
- परभणी
- हिंगोली
- उस्मानाबाद
- अकोला
- अमरावती
- वाशिम
- यवतमाळ
- बुलढाणा
- वर्धा
- जळगाव
- नागपूर
- चंद्रपूर
- गडचिरोली
- गोंदिया
- भंडारा
महत्त्वाचे: या २० जिल्ह्यांबाहेरील सर्वसाधारण प्रवर्गासाठी नवीन अर्ज स्वीकारले जाणार नाहीत.
मात्र SC/ST प्रवर्गातील शेतकऱ्यांना संपूर्ण महाराष्ट्रात लाभ मिळू शकतो.
पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर रोपवाटिका अनुदान योजना online form pdf 2026
अनुदान कसे मिळेल?
या योजनेत खोदकाम, अस्तरीकरण आणि तारकुंपण ही सर्व कामे पूर्ण झाल्यानंतर एकाच टप्प्यात PFMS प्रणालीद्वारे अनुदान वितरित केले जाते.
उदाहरण समजून घ्या
समजा एका गावात तीन शेतकरी मिळून ३ हेक्टरवर डाळिंबाची बाग करतात. उन्हाळ्यात पाण्याची समस्या निर्माण होते.
अशावेळी हे तिघे मिळून या योजनेत अर्ज करू शकतात. पात्र ठरल्यावर शासनाच्या नियमांनुसार शेततळे तयार करून त्याचा उपयोग ड्रिपद्वारे संपूर्ण फळबागेला पाणी देण्यासाठी करू शकतात.
लक्षात ठेवा
- अर्ज फक्त ऑनलाइन करायचा आहे.
- पूर्वसंमती मिळाल्याशिवाय काम सुरू करू नका.
- अधिकृत दर्जाची ५०० मायक्रॉन फिल्मच वापरा.
- सर्व कागदपत्रे पूर्ण असावीत.
- सूक्ष्म सिंचन वापरणे बंधनकारक आहे.
- काम शासनाने दिलेल्या तांत्रिक मापदंडानुसारच करावे.
जर तुम्ही दोन किंवा अधिक शेतकरी मिळून फलोत्पादन शेती करत असाल आणि पाण्याची कायमस्वरूपी सोय करायची असेल, तर एकात्मिक फलोत्पादन विकास अभियानातील सामूहिक शेततळे योजना तुमच्यासाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
अर्ज करण्यापूर्वी सर्व पात्रता, कागदपत्रे आणि नियम काळजीपूर्वक तपासा. योग्य पद्धतीने अर्ज केल्यास आणि नियमानुसार काम पूर्ण केल्यास शासनाकडून अनुदानाचा लाभ मिळू शकतो.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQ)
1) सामूहिक शेततळे योजनेसाठी किती शेतकरी आवश्यक आहेत?
किमान दोन किंवा त्यापेक्षा जास्त शेतकरी आवश्यक आहेत.
2) संयुक्त कुटुंबातील सदस्य अर्ज करू शकतात का?
नाही. प्रत्येक शेतकऱ्याचा स्वतंत्र ७/१२ असणे आवश्यक आहे.
3) ऑफलाइन अर्ज करता येतो का?
नाही. अर्ज फक्त ऑनलाइन स्वीकारले जातात.
4) शेततळ्यासाठी कोणती फिल्म वापरणे बंधनकारक आहे?
BIS Standard ५०० मायक्रॉन Reinforced HDPE Geo Membrane Film IS 15351:2015 Type-II.
5) अनुदान कधी मिळते?
खोदकाम, अस्तरीकरण आणि तारकुंपण ही सर्व कामे पूर्ण झाल्यानंतर एकाच टप्प्यात अनुदान वितरित केले जाते.
- Maiya Samman Yojana Swaghoshana Patra Download | मुख्यमंत्री मैया सम्मान योजना स्वघोषणा पत्र डाउनलोड
- POCRA 2.0: नानाजी देशमुख कृषी संजीवनी प्रकल्प टप्पा-2 संपूर्ण माहिती
- Ladki Bahin Yojana Online Apply Link । Nari Shakti Doot App Download
- सोयाबीन कापूस अनुदान हे. ५००० रु. खात्यामध्ये जमा, मिळाले नसेल तर लवकर हे काम करा | Soyabean Kapus Anudan Yojana Maharashtra
- Online Application मुख्यमंत्री सौर कृषी पंप योजना महाराष्ट्र 2026 माहिती